Η βρεφική ανορεξία αποτελεί μια σύνθετη πραγματικότητα που προκαλεί ανησυχία σε γονείς και επαγγελματίες υγείας. Πρόκειται για μια διατροφική διαταραχή που επηρεάζει την πρώιμη παιδική ηλικία, αλλά συχνά παραμερίζεται από την κοινωνία και τους μέσους επικοινωνίας. Ωστόσο, αντιμετωπίζεται με σοβαρότητα από την επιστημονική κοινότητα και τους ειδικούς στον χώρο της ψυχολογίας και της παιδοψυχολογίας.

Για πρώτη φορά γίνεται επιστημονικός λόγος για την ανορεξία στη βρεφική ηλικία το 1983, όταν οι Chatoor και Egan περιέγραψαν μια ομάδα περιπτώσεων παιδιών που μόλις είχαν αρχίσει να περπατούν και εμφάνιζαν άρνηση στην τροφή. Αρχικά, αυτή η διατροφική διαταραχή ονομάστηκε “διαταραχή αποχωρισμού” λόγω του ότι συνέπιπτε χρονικά με την αναπτυξιακή περίοδο κατά την οποία εμφανίζεται το άγχος αποχωρισμού και ξεκινά η ατομικοποίηση και αυτονομία του βρέφους.

Ωστόσο, στη συνέχεια, λόγω των ομοιοτήτων της με τη ψυχογενή ανορεξία στην εφηβική ηλικία, αυτή η ιδιαίτερη διατροφική διαταραχή ονομάστηκε βρεφική ανορεξία. Υπολογίζεται ότι μέχρι και το 25% περίπου των βρεφών με κανονική/τυπική ανάπτυξη εμφανίζουν διατροφικά προβλήματα, συμπεριλαμβανομένης της άρνησης τροφής. Το αντίστοιχο ποσοστό για τα βρέφη με αναπτυξιακές διαταραχές κυμαίνεται από 35 έως 80%.

Ειδικότερα, κάτω από την ηλικία του ενός έτους αναφέρεται ότι το 1-2% των βρεφών εκδηλώνουν σοβαρή άρνηση τροφής χωρίς εμφανή ιατρική αιτία και εμφανίζουν φτώχη ανάπτυξη, χαμηλό βάρος σώματος, και είναι επιρρεπή στις μολύνσεις. Στην ηλικία των 4 ετών, για το 71% αυτών των βρεφών, οι γονείς αναφέρουν ότι συνεχίζουν να εμφανίζουν σημαντικά προβλήματα διατροφής.

Η βρεφική ανορεξία φαίνεται να επηρεάζει τόσο αγόρια όσο και κορίτσια και είναι ανεξάρτητη της φυλετικής καταγωγής. Ας ρίξουμε μια ματιά στα συμπτώματα, τις αιτίες και την αντιμετώπιση της βρεφικής ανορεξίας.

Βρεφική Ανορεξία: Μια Σύνθετη Πραγματικότητα

Η βρεφική ανορεξία είναι μια διατροφική διαταραχή που πλήττει βρέφη και μικρά παιδιά. Συχνά, η ανορεξία σε αυτήν την ηλικία αγνοείται ή παραμερίζεται, καθώς η έλλειψη διατροφικής πρόσληψης θεωρείται “φυσιολογική” κατά τη διάρκεια της ανάπτυξης. Ωστόσο, η βρεφική ανορεξία δεν είναι απλά μια φυσιολογική φάση ανάπτυξης. Αντίθετα, πρόκειται για μια σοβαρή διατροφική διαταραχή που απαιτεί προσοχή και αντιμετώπιση.

Συμπτώματα της Βρεφικής Ανορεξίας

Η βρεφική ανορεξία είναι μια διατροφική διαταραχή που χαρακτηρίζεται από τη συνεχή άρνηση της τροφής από το βρέφος. Αυτό μπορεί να εκδηλωθεί με διάφορους τρόπους, συμπεριλαμβανομένης της απόρριψης του μητρικού γάλακτος ή της στερητικής συμπεριφοράς κατά το φαγητό. Ορισμένα από τα κύρια συμπτώματα της βρεφικής ανορεξίας περιλαμβάνουν:

1. Άρνηση της τροφής: Το βρέφος απορρίπτει την τροφή, συχνά κλείνοντας το στόμα του, αρνούμενο να τρώει, ακόμη και όταν φαίνεται πεινασμένο.
2. Βήχας και επιγεγραμμένες αντιδράσεις: Οι γονείς μπορεί να παρατηρήσουν βήχα, επιγεγραμμένες αντιδράσεις και εκδηλώσεις άγχους κατά το φαγητό.
3. Παρουσίαση εμφανούς απώλειας βάρους: Τα βρέφη που πάσχουν από βρεφική ανορεξία μπορεί να παρουσιάζουν αδυναμία να αυξήσουν το βάρος τους σύμφωνα με το αναμενόμενο για την ηλικία τους.
4. Εκδηλώσεις δυσκαμψίας: Κατά τη διάρκεια του φαγητού, τα βρέφη μπορεί να εμφανίζουν δυσκαμψία, δυσφορία ή ακόμη και επιθετική συμπεριφορά.
5. Συμπεριφορά αποφυγής του φαγητού: Τα βρέφη μπορεί να αποφεύγουν τον χώρο του φαγητού, τακτικά αρνούμενα να καθίσουν στο τραπέζι ή να συμμετέχουν σε γεύματα.
6. Δυσκολία στην κατάποση: Το παιδί μπορεί να καταποντίζεται, να φταίει το φαγητό ή να αρχίζει να τρώει με ενθουσιασμό, αλλά να σταματά απότομα.
7. Βιολογικές αλλαγές: Η ανορεξία μπορεί να συνοδεύεται από βιολογικές αλλαγές, όπως απώλεια βάρους, αναιμία, και χαμηλή ενέργεια.
8. Δυσκολίες στον ύπνο: Ορισμένα παιδιά με βρεφική ανορεξία εμφανίζουν δυσκολίες στον ύπνο.

Αιτίες της Βρεφικής Ανορεξίας

Οι αιτίες της βρεφικής ανορεξίας είναι σύνθετες και μπορεί να ποικίλουν από περίπτωση σε περίπτωση. Ωστόσο, μερικοί από τους παράγοντες που σχετίζονται με τη διαταραχή αυτή περιλαμβάνουν:

1. Διαταραχές αλληλεπίδρασης: Οι βρέφη είναι εξαιρετικά ευαίσθητα στον τρόπο που αλληλεπιδρούν οι γονείς και οι φροντιστές τους. Διαταραχές στην αλληλεπίδραση μπορεί να προκαλέσουν σύγχυση και άγχος στο βρέφος, οδηγώντας στην ανορεξία.
2. Τραύματα και στρες: Σοβαρά τραύματα ή έντονοι στρες στη ζωή του βρέφους, όπως χειρουργικές επεμβάσεις, νοσηλεία στο νοσοκομείο, ή αλλαγές στο περιβάλλον του, μπορεί να επηρεάσουν τον τρόπο που αντιλαμβάνεται το φαγητό.
3. Υποκείμενες αιτίες: Ορισμένα βρέφη μπορεί να έχουν υποκείμενες αιτίες, όπως προβλήματα με το γαστρεντερικό σύστημα, που τα καθιστούν ευαίσθητα στην τροφή.
4. Αναπτυξιακά προβλήματα: Βρέφη που αντιμετωπίζουν αναπτυξιακές δυσκολίες, όπως καθυστέρηση στην κινητικότητα ή τη γλωσσική ανάπτυξη, ενδέχεται να έχουν δυσκολίες στην ανάπτυξη της διατροφικής δεξιότητας.
5. Οικογενειακοί παράγοντες: Οι οικογενειακοί παράγοντες, όπως ο στρες, η διαζυγία των γονέων, η κακοποίηση, και η αδυναμία των γονέων να ανταποκριθούν στις ανάγκες του παιδιού, μπορεί να συμβάλουν στην ανορεξία.
6. Ψυχολογικοί παράγοντες: Η πίεση για επίδειξη επιτυχίας, οι υπερβολικές προσδοκίες και η σύγχρονη κουλτούρα της εξωτερικής εμφάνισης μπορεί να οδηγήσουν τα παιδιά σε αυξημένη αυτο-επιτήδευση και πίεση, και να ευνοήσουν την ανάπτυξη της ανορεξίας.

Αντιμετώπιση της Βρεφικής Ανορεξίας

Η αντιμετώπιση της βρεφικής ανορεξίας είναι προκλητική και απαιτεί προσεκτική προσέγγιση. Οι γονείς και οι φροντιστές έχουν έναν σημαντικό ρόλο στην αντιμετώπιση αυτής της διαταραχής. Κάποιες δυνητικές στρατηγικές περιλαμβάνουν:

1. Στήριξη από επαγγελματίες υγείας: Η πρώτη και σημαντικότερη κίνηση είναι να ζητηθεί βοήθεια από εξειδικευμένους επαγγελματίες, όπως παιδοψυχολόγους και παιδίατρους, που έχουν εμπειρία στη διαχείριση της βρεφικής ανορεξίας.
2. Οικογενειακή θεραπεία: Η συμμετοχή των γονέων σε θεραπεία μπορεί να βοηθήσει στην ανάπτυξη νέων δεξιοτήτων και προσεγγίσεων για την αντιμετώπιση της βρεφικής ανορεξίας.
3. Διατροφική αξιολόγηση: Ένας παιδίατρος μπορεί να αξιολογήσει την υγεία του βρέφους και να προτείνει τροποποιήσεις στο διαιτολόγιο ή στη διαχείριση της τροφής.
4. Στήριξη της αλληλεπίδρασης: Οι γονείς μπορούν να μάθουν πώς να αλληλεπιδρούν με το βρέφος κατά την ώρα του φαγητού με αγάπη, υποστήριξη και υπομονή.
5. Εκπαίδευση για τους γονείς: Η εκπαίδευση των γονέων σχετικά με τη βρεφική διατροφή και τη διαχείριση της βρεφικής ανορεξίας μπορεί να είναι πολύ χρήσιμη.

Σε κάθε περίπτωση, η πρόληψη, η γρήγορη αναγνώριση και η αντιμετώπιση της βρεφικής ανορεξίας αποτελούν κρίσιμα βήματα για την υγιή ανάπτυξη των παιδιών.

Συνοψίζοντας, η βρεφική ανορεξία είναι μια διατροφική διαταραχή που επηρεάζει τα βρέφη. Παρότι είναι μια πολύπλοκη διαταραχή με πολλές αιτίες, η έγκαιρη αναγνώριση και η αντιμετώπιση είναι απαραίτητες για τη διασφάλιση της υγείας και της ευημερίας των βρεφών. Η ψυχολογία, μαζί με την ιατρική κοινότητα, έχει έναν καθοριστικό ρόλο στην αντιμετώπιση και την υποστήριξη των παιδιών που αντιμετωπίζουν αυτήν την πρόκληση.